Uwbeurs.nl

KENNISBANK

Leer beleggen als een professional

Ontdek hoe ervaren beleggers aandelen beoordelen. Van bedrijfscijfers en waardering tot grafiekpatronen: alles wat u nodig heeft om weloverwogen beslissingen te nemen.

  • Educatief
  • Voor beginners en gevorderden
  • Onderbouwd met cijfers

Hoofdstuk 3 van 12

Balans en financiële gezondheid

Hoe gezond is een bedrijf financieel? Leer beoordelen of een onderneming haar rekeningen kan betalen, hoeveel schuld ze draagt en of ze een tegenvaller kan opvangen.

Vraag

Kan het bedrijf betalen?

Nu en later

Schuld

Hefboom

Schuld/eigen vermogen

Korte termijn

Liquiditeit

Current en quick ratio

Doel

Faillissement vermijden

Zwakke plekken zien

Waarom de balans ertoe doet

Financiële gezondheid voorkomt nare verrassingen

De balans in het kort

De balans toont wat een bedrijf bezit (activa), wat het verschuldigd is (passiva) en wat er overblijft voor de aandeelhouders (eigen vermogen). Het is een momentopname van de financiële gezondheid.

Schuld en hefboom

Hoeveel leent het bedrijf?

Kengetal

Schuld/eigen vermogen (D/E)

Hoeveel schuld heeft het bedrijf ten opzichte van het eigen vermogen? Boven 2 is veel, onder 0,5 is behoudend.

▲ Goed: onder 1,0 (behoudend) of 1,0–2,0 (evenwichtig)▼ Zwak: boven 3,0 (risicovol)

Formule

D/E = totale schuld ÷ eigen vermogen

  • Totale schuld: Kortlopende + langlopende leningen
  • Eigen vermogen: Bezittingen min schulden

Rekenvoorbeeld

Totale schuld
€ 50.000.000
Eigen vermogen
€ 100.000.000
Uitkomst0,5
Wat betekent dit?

Bij 0,5 staat tegenover elke euro eigen vermogen € 0,50 schuld. Meer schuld vergroot het rendement in goede tijden, maar ook het verlies in slechte tijden.

Valkuilen
  • Vergelijk binnen de sector: telecom heeft altijd meer schuld dan software
  • Kijk ook of het bedrijf de rente kan betalen
  • Lease- en pensioenverplichtingen worden vaak vergeten
  • Conjunctuurgevoelige bedrijven horen weinig schuld te hebben
Gemiddelden per sector
Vastgoed2,5
Nutsbedrijven1,2
Industrie1
Detailhandel0,8
Technologie0,3
Software0,2

Banken (± 8) zijn een uitzondering: lenen is hun bedrijfsmodel.

Voorbeelden uit de praktijk VOORBEELD

Microsoft MSFT

± 0,4

Sterke balans, veel ruimte

2024

AT&T T

± 2,8

Hoge schuld na een grote overname

2020

Zie ook:RentedekkingSchuld/EBITDAQuick ratio

Kengetal

Rentedekking

Hoe makkelijk kan het bedrijf zijn rente betalen? Onder 2 is de gevarenzone, boven 5 is comfortabel.

▲ Goed: boven 5× (veilig)▼ Zwak: onder 2,5× (risicovol)

Formule

Rentedekking = bedrijfsresultaat (EBIT) ÷ rentelasten

  • EBIT: Resultaat vóór rente en belastingen
  • Rentelasten: Jaarlijkse rente op de schulden

Rekenvoorbeeld

EBIT
€ 10.000.000
Rentelasten
€ 2.000.000
Uitkomst5×
Wat betekent dit?

Bij 5× verdient het bedrijf vijf keer zoveel als het aan rente betaalt. Bij 1,5× kan een kleine terugval al betalingsproblemen geven.

Valkuilen
  • Het bedrijfsresultaat kan sterk schommelen: kijk naar meerdere jaren
  • Stijgende rente verlaagt de dekking
  • Onder 1,5× is het risico op wanbetaling reëel
Zie ook:Schuld/eigen vermogenBedrijfsmarge

Liquiditeit

Kan het bedrijf de rekeningen van dit jaar betalen?

Liquiditeit gaat over de korte termijn: is er genoeg geld of snel verkoopbaar bezit om de schulden van het komende jaar te betalen? Te weinig is gevaarlijk, maar te veel kan betekenen dat kapitaal stilligt.

Kengetal

Current ratio

Vlottende activa gedeeld door kortlopende schulden. Boven 1,5 is gezond.

▲ Goed: 1,5–3,0▼ Zwak: onder 1,0 (liquiditeitsrisico)

Formule

Current ratio = vlottende activa ÷ kortlopende schulden

  • Vlottende activa: Kas, voorraad en vorderingen (binnen een jaar)
  • Kortlopende schulden: Te betalen binnen een jaar

Rekenvoorbeeld

Vlottende activa
€ 30.000.000
Kortlopende schulden
€ 20.000.000
Uitkomst1,5
Wat betekent dit?

Voor elke euro kortlopende schuld is € 1,50 aan vlottende middelen beschikbaar. Onder 1 kan een betalingsprobleem ontstaan; boven 3 wordt het geld mogelijk niet productief gebruikt.

Valkuilen
  • Voorraad is niet altijd snel te verkopen: kijk ook naar de quick ratio
  • Niet alle vorderingen worden betaald
  • Seizoensbedrijven schommelen sterk door het jaar
Zie ook:Quick ratioWerkkapitaal

Kengetal

Quick ratio

Een strengere toets: dezelfde berekening, maar zonder voorraad. Dit zijn de echt direct beschikbare middelen.

▲ Goed: boven 1,0▼ Zwak: onder 0,5

Formule

Quick ratio = (vlottende activa − voorraad) ÷ kortlopende schulden

Rekenvoorbeeld

Vlottende activa
€ 30.000.000
Voorraad
€ 10.000.000
Kortlopende schulden
€ 20.000.000
Uitkomst1,0
Wat betekent dit?

Bij 1,0 kan het bedrijf alle kortlopende schulden betalen zonder voorraad te verkopen. Bij winkelketens en fabrikanten is een lagere waarde normaal.

Zie ook:Current ratioKasratio

Zelf berekenen

Interactieve rekenhulpen

REKENHULP

Bereken schuld/eigen vermogen

D/E = totale schuld ÷ eigen vermogen

Uitkomst

0,50

Behoudend

  • Behoudend
  • Evenwichtig
  • Hoog
  • Risicovol

Gebruik realistische cijfers en probeer verschillende scenario's.

REKENHULP

Bereken de rentedekking

Rentedekking = EBIT ÷ rentelasten

Uitkomst

5,0×

Voldoende

  • Gevaarlijk
  • Krap
  • Voldoende
  • Ruim voldoende

Gebruik realistische cijfers en probeer verschillende scenario's.

Klaar om te beginnen?

Pas wat u hier leert toe met de Dagelijkse Top 10, elke beursdag in uw mailbox.

Start Direct

De informatie in de kennisbank is uitsluitend educatief en geen beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.