Uwbeurs.nl

KENNISBANK

Leer beleggen als een professional

Ontdek hoe ervaren beleggers aandelen beoordelen. Van bedrijfscijfers en waardering tot grafiekpatronen: alles wat u nodig heeft om weloverwogen beslissingen te nemen.

  • Educatief
  • Voor beginners en gevorderden
  • Onderbouwd met cijfers

Hoofdstuk 11 van 12

Risicobeheer en portefeuille

Goed beleggen gaat niet alleen over rendement, maar ook over het beheersen van risico. Leer hoe u een evenwichtige portefeuille opbouwt, risico meet en uw vermogen beschermt.

Principe

Vermogensbehoud

Grote verliezen vermijden

Hulpmiddel

Spreiding

Risico verlagen

Maatstaf

Sharpe-ratio

Rendement per risico

Vergeten risico

Gedrag

Emoties beheersen

Introductie

Waarom risicobeheer belangrijker is dan rendement najagen

Ervaren beleggers denken eerst aan risico en pas daarna aan rendement. Vermogensbehoud is de basis voor succes op lange termijn.

Verlies en benodigd herstel

  • •−10% — +11% nodig
  • •−20% — +25% nodig
  • •−30% — +43% nodig
  • •−50% — +100% nodig
  • •−75% — +300% nodig
  • •−90% — +900% nodig

Soort risico

Marktrisico

Risico dat de hele markt raakt, zoals een recessie, renteverhoging of crisis. Dit kunt u niet wegspreiden binnen aandelen.

Wat betekent dit?

Voor het dragen van marktrisico wordt u op lange termijn beloond met een hoger verwacht rendement.

Voorbeelden uit de praktijk VOORBEELD

Coronacrash SPY

−34%

Vrijwel alle aandelen daalden tegelijk

2020

Renteverhogingen QQQ

−33%

Aandelen én obligaties daalden

2022

Soort risico

Bedrijfsspecifiek risico

Risico dat één bedrijf of sector treft. Dit kunt u grotendeels wegspreiden door meerdere posities aan te houden.

Wat betekent dit?

Voor dit risico wordt u niet beloond. Een zeer geconcentreerde portefeuille neemt dus onnodig risico.

Voorbeelden uit de praktijk VOORBEELD

Enron ENE

−100%

Fraude bij één bedrijf

2001

Boeing BA

± −75%

Probleem met één product

2019–2020

Risico meten

Maatstaven voor risico

Maatstaf

Volatiliteit (standaardafwijking)

De spreiding van rendementen rond het gemiddelde. Hoe hoger, hoe groter de uitschieters naar boven én beneden.

Wat betekent dit?

Een brede aandelenindex schommelt historisch zo'n 15 tot 20% per jaar, losse aandelen vaak 25 tot 40%, crypto 80% of meer.

Valkuilen
  • Volatiliteit meet uitschieters naar beide kanten
  • Het verleden voorspelt de toekomst niet altijd
Gemiddelden per sector
Bitcoin75%
Groeiaandelen28%
Kleine bedrijven25%
Brede aandelenindex18%
Obligaties5%

Historische gemiddelden per beleggingscategorie.

Maatstaf

Bèta

Hoe gevoelig is een aandeel voor bewegingen van de markt? Bèta 1 beweegt mee, boven 1 beweegt sterker, onder 1 rustiger.

Wat betekent dit?

Een hoge bèta (boven 1,2) is aantrekkelijk in een stijgende markt, maar pijnlijk bij een correctie. Een lage bèta (onder 0,8) is defensief.

Voorbeelden uit de praktijk VOORBEELD

Tesla TSLA

± 2,0

Beweegt ongeveer twee keer zo hard als de markt

Nutsbedrijven XLU

± 0,5

Defensieve sector

Maatstaf

Sharpe-ratio

Het extra rendement per eenheid risico. Hoe hoger, hoe beter.

Formule

Sharpe = (rendement portefeuille − risicovrije rente) ÷ volatiliteit

Wat betekent dit?

Boven 1 is goed, boven 2 uitstekend. Een brede aandelenindex haalt op lange termijn ongeveer 0,4 tot 0,5.

Maatstaf

Grootste daling (maximum drawdown)

De grootste daling van top tot dal in een periode: het slechtste moment dat u had moeten doorstaan.

Valkuilen
  • Toekomstige dalingen kunnen groter zijn dan in het verleden
  • Ook de hersteltijd telt
  • Een daling voelt erger dan ze op papier lijkt
Voorbeelden uit de praktijk VOORBEELD

Brede index SPY

−57%

Kredietcrisis; herstel duurde tot 2013

2008

Nasdaq QQQ

−83%

Internetzeepbel; herstel duurde 15 jaar

2000

Spreiding

Risico verlagen zonder rendement op te geven

Door beleggingen te combineren die niet precies samen bewegen, daalt het risico van de hele portefeuille zonder dat het verwachte rendement evenveel daalt. Dit is de kern van de moderne portefeuilletheorie van Nobelprijswinnaar Harry Markowitz.

Begrip

Correlatie

Hoe sterk bewegen twee beleggingen samen? +1 is volledig samen, 0 is geen verband, −1 is tegengesteld.

Wat betekent dit?

Voor spreiding zoekt u beleggingen met een lage of negatieve correlatie. In een crisis gaan correlaties echter vaak omhoog: dan daalt alles samen.

Valkuilen
  • Correlaties veranderen in de tijd
  • Binnen één sector is de correlatie altijd hoog

Hoeveel posities?

  • •5 aandelen — Ongeveer 50% minder bedrijfsrisico dan 1 aandeel
  • •10 aandelen — Ongeveer 70% minder
  • •20 aandelen — Ongeveer 85% minder
  • •30 aandelen — Ongeveer 90% minder
  • •50 of meer — Weinig extra voordeel, wel meer werk en kosten

Bekende verdelingen

  • •60/40 — 60% aandelen, 40% obligaties
  • •Leeftijdsregel — 100 min uw leeftijd = percentage aandelen
  • •Permanente portefeuille — Elk 25% aandelen, obligaties, goud en kas

Positiegrootte

Hoeveel vermogen per positie?

De omvang van uw posities is misschien wel de belangrijkste beslissing in risicobeheer. Zelfs met goede keuzes kunt u veel verliezen als één positie te groot is.

Praktische richtlijnen

  • •Nooit meer dan 5% in één aandeel (voorzichtig: 2 tot 3%)
  • •Hooguit 20 tot 25% in één sector
  • •Begin klein (1 tot 2%) en bouw uit bij bevestiging
  • •Riskeer per positie niet meer dan 1 tot 2% van uw totale vermogen
  • •Beweeglijke aandelen krijgen een kleinere positie

REKENHULP

Bereken uw positiegrootte

Maximale positie = vermogen × maximaal risico (%) ÷ afstand stop-loss (%)

Uitkomst

€ 10.000

Gebruik realistische cijfers en probeer verschillende scenario's.

Risicobeheer in de praktijk

Concrete hulpmiddelen

Soorten stop-loss

  • •Vaste stop — Een vast niveau, bijvoorbeeld 10% onder de aankoopprijs
  • •Meelopende stop — Schuift mee omhoog en zet winst vast
  • •Technische stop — Onder een steunniveau of gemiddelde
  • •Tijdstop — Verkopen als de verwachting niet binnen een bepaalde tijd uitkomt

Gedragsvalkuilen

  • •Angst om iets te missen — Kopen na een grote stijging
  • •Paniekverkoop — Uitstappen op de bodem van een correctie
  • •Overmoed — Te grote posities na een winstreeks
  • •Actiedrang — Het gevoel dat u ‘iets moet doen’ bij onrust

Klaar om te beginnen?

Pas wat u hier leert toe met de Dagelijkse Top 10, elke beursdag in uw mailbox.

Start Direct

De informatie in de kennisbank is uitsluitend educatief en geen beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.