Uwbeurs.nl

KENNISBANK

Leer beleggen als een professional

Ontdek hoe ervaren beleggers aandelen beoordelen. Van bedrijfscijfers en waardering tot grafiekpatronen: alles wat u nodig heeft om weloverwogen beslissingen te nemen.

  • Educatief
  • Voor beginners en gevorderden
  • Onderbouwd met cijfers

Hoofdstuk 12 van 12

Markttiming en economische cycli

Markten bewegen in cycli, gedreven door de economie, het beleid van centrale banken en de psychologie van beleggers. Leer de signalen herkennen die aangeven waar we in de cyclus staan.

Principe

Volg de centrale bank

Rentebeleid stuurt markten

Signaal

Rentecurve

Voorspeller van recessies

Cyclus

Vier fasen

Van herstel tot recessie

Let op

Timing is moeilijk

Context, geen precisie

Introductie

Kunt u de markt timen, en moet u dat willen?

‘Tijd in de markt verslaat het timen van de markt’ is een bekende wijsheid. Toch hebben sommige grote beleggers veel verdiend door cycli goed te lezen. De waarheid ligt in het midden.

+ Argumenten voor

  • Bescherming tegen grote dalingen
  • Betere instapmomenten
  • Geld beschikbaar als anderen moeten verkopen
  • Uw risico afstemmen op de cyclus

− Argumenten tegen

  • U mist stijgingen door te vaak uit de markt te zijn
  • Meer transactiekosten
  • Psychologisch lastig om weer in te stappen
  • Consequent beter presteren via timing is zeldzaam

De economische cyclus

Vier fasen van groei en krimp

Fase 1

Herstel

Na een recessie trekt de economie aan. De werkloosheid is hoog maar daalt; de rente blijft laag.

Wat betekent dit?

Vaak de beste fase voor aandelen. Conjunctuurgevoelige sectoren en kleinere bedrijven presteren meestal sterk.

Voorbeelden uit de praktijk VOORBEELD

Herstel na corona SPY

± +75%

Van maart 2020 tot eind 2021

2020–2021

Fase 2

Expansie

De langste fase. De economie groeit stabiel, de werkloosheid is laag en de winsten stijgen. De rente gaat voorzichtig omhoog.

Wat betekent dit?

Aandelen blijven het goed doen, met meer schommelingen. Kwaliteitsbedrijven gaan vaak beter presteren dan speculatieve namen.

Fase 3

Late cyclus

De economie draait op volle toeren. Inflatie en lonen stijgen; de centrale bank verhoogt de rente stevig.

Wat betekent dit?

Wees voorzichtiger. Defensieve sectoren als nutsbedrijven, zorg en basisconsumptie doen het dan vaak relatief goed.

Valkuilen
  • Deze fase kan jaren duren: verkoop niet te vroeg
  • Speculatie is vaak juist dan het hevigst

Fase 4

Recessie

De economie krimpt, de werkloosheid stijgt en de winsten dalen. De centrale bank verlaagt de rente.

Wat betekent dit?

Vroeg in de recessie is kas waardevol; obligaties doen het vaak goed. Tegen het einde ontstaan vaak de beste koopkansen.

Voorbeelden uit de praktijk VOORBEELD

Kredietcrisis SPY

−57%

Wie in maart 2009 kocht, behaalde daarna een zeer hoog rendement

2008–2009

Beleid van centrale banken

Ga niet in tegen de centrale bank

Centrale banken zoals de Amerikaanse Federal Reserve en de ECB bepalen de prijs van geld via de rente en de hoeveelheid geld via het opkopen of afbouwen van obligaties. Dat raakt vrijwel alle beleggingen.

Invloed van de rente per categorie

  • •Groeiaandelen — Zeer rentegevoelig
  • •Waardeaandelen — Minder gevoelig; banken profiteren soms
  • •Obligaties — Rente omhoog, koers omlaag
  • •Vastgoed — Gevoelig door financieringskosten
  • •Crypto — Gedraagt zich als zeer risicovolle belegging

Begrip

Opkoopprogramma's en afbouw

Bij opkoopprogramma's (QE) koopt de centrale bank obligaties en brengt zij geld in omloop. Bij afbouw (QT) gebeurt het omgekeerde.

Wat betekent dit?

Opkopen stuwt beleggingen omhoog; afbouwen zorgt vaak voor onrust. De daling van 2022 viel samen met de start van een stevige afbouw.

Valkuilen
  • Afbouw werkt trager dan opkopen
  • Centrale banken kunnen snel bijsturen als markten hard dalen

De rentecurve

Een bekende voorspeller van recessies

De rentecurve toont de rente op obligaties met verschillende looptijden. Normaal is de rente op lange leningen hoger dan op korte.

Signaal

Omgekeerde rentecurve

De korte rente is hoger dan de lange. De markt verwacht dan dat de rente gaat dalen, meestal omdat er een recessie aankomt.

Wat betekent dit?

In de Verenigde Staten ging een omgekeerde curve (2 jaar tegenover 10 jaar) sinds de jaren vijftig aan vrijwel elke recessie vooraf, gemiddeld 12 tot 18 maanden van tevoren.

Valkuilen
  • De tijd tot de recessie varieert van een half jaar tot twee jaar
  • Aandelen kunnen na een omkering nog flink stijgen
  • Het weer normaal worden van de curve is vaak het directere signaal

Vooruitlopende indicatoren

Signalen die vooruitlopen op de economie

Belangrijke indicatoren

  • •Rentecurve — Voorspeller van recessies
  • •Inkoopmanagersindex (PMI) — Onder 50 betekent krimp in de industrie
  • •Nieuwe werkloosheidsaanvragen — Vroege signalen van een zwakkere arbeidsmarkt
  • •Bouwvergunningen — Woningbouw loopt voorop in de cyclus
  • •Kredietopslagen — Graadmeter voor stress op de kapitaalmarkt
  • •Consumentenvertrouwen — Stemming onder huishoudens

Indicator

Inkoopmanagersindex (PMI)

Een maandelijkse peiling onder inkopers in de industrie. Boven 50 groeit de industrie, onder 50 krimpt zij.

Wat betekent dit?

Drie maanden of langer onder 50 is een sterk recessiesignaal. Ook de snelheid van de verandering is belangrijk.

Indicator

Kredietopslag

Het renteverschil tussen risicovolle bedrijfsobligaties en staatsobligaties. Een grotere opslag betekent meer stress.

Wat betekent dit?

Onder 3 procentpunt: weinig stress. Boven 5: verhoogde stress. Boven 8: crisisniveau.

Valkuilen
  • De opslag kan lang laag blijven en dan plotseling oplopen

Waardering van de markt

Is de beurs als geheel duur of goedkoop?

Maatstaf

Shiller-K/W (CAPE)

Een koers-winstverhouding op basis van de gemiddelde, voor inflatie gecorrigeerde winst over tien jaar.

Wat betekent dit?

Het historische gemiddelde ligt rond 17. Boven 30 is duur, onder 15 goedkoop.

Valkuilen
  • Slecht bruikbaar voor timing: de markt kan jaren duur blijven
  • Lage rente rechtvaardigt deels een hogere waardering

Maatstaf

Beurswaarde ten opzichte van de economie

De totale beurswaarde gedeeld door het bruto binnenlands product. Een favoriete maatstaf van Warren Buffett.

Wat betekent dit?

Onder 75%: ondergewaardeerd. 75 tot 100%: redelijk. Boven 140%: zeer duur.

Praktisch kader

Toepassen in uw beleggingsproces

Maandelijkse controle

  • 1.Waar staan we in de cyclus?
  • 2.Wat doet de centrale bank: rente omhoog of omlaag?
  • 3.Hoe staat de rentecurve: normaal, vlak of omgekeerd?
  • 4.Lopen de kredietopslagen op?
  • 5.Wat zeggen de vooruitlopende indicatoren?
  • 6.Hoe duur is de markt?
  • 7.Wat is de stemming onder beleggers?

Klaar om te beginnen?

Pas wat u hier leert toe met de Dagelijkse Top 10, elke beursdag in uw mailbox.

Start Direct

De informatie in de kennisbank is uitsluitend educatief en geen beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.